101 Familiefoto's: van de Schemeroorlog naar het Albertkanaal
De Schemeroorlog of Spookoorlog werd in Duitsland de Sitzkrieg genoemd, in Frankrijk de Drôle de Guerre en in het Engelse taalgebied de Phoney War. Na de Duitse inval in Polen was er aan het westelijk front nauwelijks sprake van militaire actie, ondanks Britse en Franse oorlogsverklaringen op 3 september 1939.
Ook voor België kwam er een einde aan de Schemeroorlog toen de Duitsers op 10 mei 1940 ons land binnenvielen. Tot dat moment probeerde België buiten het Europese conflict te blijven door zijn neutraliteit te benadrukken, zoals tijdens de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog. Vanaf eind augustus 1939 werd er echter grootscheeps gemobiliseerd door het Belgische leger, zonder dat er werd gevochten. In mei 1940 waren ongeveer 600.000 tot 650.000 mannen onder de wapens geroepen. Dit gigantische aantal vertegenwoordigde circa 8% van de totale Belgische bevolking van destijds en trof nagenoeg het volledige economisch actieve mannelijke deel daarvan.
Eén van die soldaten was Jan Ferdinand Onverwagt, mijn "Petjen". Zijn dochter Justine Onverwagt, mijn moeder, verzamelde zijn foto's uit het leger in een fotoalbum gewijd aan de familie Onverwagt, het "Groene Boek". Deze aflevering van mijn reeks 101 Familiefoto's is gewijd aan foto's over "het leven zoals het was" voor een gemobiliseerde soldaat tijdens de Schemeroorlog. Het zijn in feite stuk voor stuk postkaarten, op één ervan is de mysterieuze vermelding "Voor Esschene, nog 29" te zien; op de achterkant bleek ooit een nauwelijks zichtbare boodschap neergekribbeld in potlood. De moeizame ontraadseling van de boodschap, met enige hulp van het artificieel intelligente Gemini, stelde me voor een nog groter raadsel...
In deze aflevering is het volksliedje Mijn kloefen opgenomen, omdat Petjen op één van de foto's zijn onafscheidelijke klompen draagt. Het zou zijn lijflied geweest kunnen zijn. De tekstversie van het destijds zeer bekende volksliedje die ik hier gebruikte, is afkomstig uit Oude liedjes, verzameld in het land van Asse, uit de tijd toen de mensen nog zongen, samengesteld door Jos Rogiers (vzw Gielen Zwak Asse, 1984). Aangezien Essene - het geboortedorp van Jan Ferdinand - vlakbij Asse ligt, was dit ongetwijfeld "zijn" versie. De muziek van het liedje maakte ik met Suno.
Hier vind je de foto's uit de aflevering in groot formaat, het liedje Mijn kloefen en meer achtergrondinfo bij deze aflevering.
Hier zullen op termijn alle afleveringen van 101 Familiefoto's te vinden zijn.
Ook voor België kwam er een einde aan de Schemeroorlog toen de Duitsers op 10 mei 1940 ons land binnenvielen. Tot dat moment probeerde België buiten het Europese conflict te blijven door zijn neutraliteit te benadrukken, zoals tijdens de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog. Vanaf eind augustus 1939 werd er echter grootscheeps gemobiliseerd door het Belgische leger, zonder dat er werd gevochten. In mei 1940 waren ongeveer 600.000 tot 650.000 mannen onder de wapens geroepen. Dit gigantische aantal vertegenwoordigde circa 8% van de totale Belgische bevolking van destijds en trof nagenoeg het volledige economisch actieve mannelijke deel daarvan.
Eén van die soldaten was Jan Ferdinand Onverwagt, mijn "Petjen". Zijn dochter Justine Onverwagt, mijn moeder, verzamelde zijn foto's uit het leger in een fotoalbum gewijd aan de familie Onverwagt, het "Groene Boek". Deze aflevering van mijn reeks 101 Familiefoto's is gewijd aan foto's over "het leven zoals het was" voor een gemobiliseerde soldaat tijdens de Schemeroorlog. Het zijn in feite stuk voor stuk postkaarten, op één ervan is de mysterieuze vermelding "Voor Esschene, nog 29" te zien; op de achterkant bleek ooit een nauwelijks zichtbare boodschap neergekribbeld in potlood. De moeizame ontraadseling van de boodschap, met enige hulp van het artificieel intelligente Gemini, stelde me voor een nog groter raadsel...
In deze aflevering is het volksliedje Mijn kloefen opgenomen, omdat Petjen op één van de foto's zijn onafscheidelijke klompen draagt. Het zou zijn lijflied geweest kunnen zijn. De tekstversie van het destijds zeer bekende volksliedje die ik hier gebruikte, is afkomstig uit Oude liedjes, verzameld in het land van Asse, uit de tijd toen de mensen nog zongen, samengesteld door Jos Rogiers (vzw Gielen Zwak Asse, 1984). Aangezien Essene - het geboortedorp van Jan Ferdinand - vlakbij Asse ligt, was dit ongetwijfeld "zijn" versie. De muziek van het liedje maakte ik met Suno.
Hier vind je de foto's uit de aflevering in groot formaat, het liedje Mijn kloefen en meer achtergrondinfo bij deze aflevering.
Hier zullen op termijn alle afleveringen van 101 Familiefoto's te vinden zijn.
Alle legerfoto’s waar "Petjen" op staat - mijn grootvader, Jan Ferdinand Onverwagt - zijn eigenlijk postkaarten, gedrukt op hard karton en met lijnen op de achterkant om een boodschap op te schrijven, en het adres. Tegenwoordig sturen we een selfie via WhatsApp, in 1939 liet een soldaat een fotopostkaart maken, liefst samen met enkele anderen, want een "gewone" foto laten maken, was duur.
De postkaarten in het Groene Boek van mijn moeder, Justine Onverwagt, tonen het leven zoals het was voor een gemobiliseerde Belgische soldaat tijdens de Schemeroorlog (1939-1940). Daar kwam met de inval van Duitsland op 10 mei 1940 een einde aan. De insignes op de legerfoto's van Jan Ferdinand als leidraad bevestigen de "oorlogsverhalen" waar ik hem zelf nooit over hoorde praten, maar die tot mij kwamen omdat mijn moeder erover vertelde. Zo probeerde ik tot een reconstructie te komen van zijn oorlogservaringen bij het Albertkanaal, waar hij ook krijgsgevangen werd gemaakt. Het werd een boeiende speurtocht waarvan ik graag verslag uitbreng op Mysterieus België.
In deze aflevering is ook het iconische Lied van de klas of Afzwaailied opgenomen, het volksliedje dat stamt uit het interbellum en decennia lang door dienstplichten werd gezongen om het einde van hun legerdienst te vieren. Tekst en uitleg vind je op Wreed & Plezant. De muziek maakte ik met Suno.
En we ze'n der van de klas
En we drinken bier met emmerkes
Terwijl die arme schachten aan 't patatten jassen zijn
Vergeten wij den troep en zijn droevige dagen
En roepen allen tegelijk:
Smeerlappen, ge zijt ons kwijt!
Hier vind je de foto's in groot formaat, de clip "En we zijn er van de klas" en nog wat achtergrondinformatie.
Hier zullen op termijn alle afleveringen van 101 Familiefoto's te vinden zijn.
De postkaarten in het Groene Boek van mijn moeder, Justine Onverwagt, tonen het leven zoals het was voor een gemobiliseerde Belgische soldaat tijdens de Schemeroorlog (1939-1940). Daar kwam met de inval van Duitsland op 10 mei 1940 een einde aan. De insignes op de legerfoto's van Jan Ferdinand als leidraad bevestigen de "oorlogsverhalen" waar ik hem zelf nooit over hoorde praten, maar die tot mij kwamen omdat mijn moeder erover vertelde. Zo probeerde ik tot een reconstructie te komen van zijn oorlogservaringen bij het Albertkanaal, waar hij ook krijgsgevangen werd gemaakt. Het werd een boeiende speurtocht waarvan ik graag verslag uitbreng op Mysterieus België.
In deze aflevering is ook het iconische Lied van de klas of Afzwaailied opgenomen, het volksliedje dat stamt uit het interbellum en decennia lang door dienstplichten werd gezongen om het einde van hun legerdienst te vieren. Tekst en uitleg vind je op Wreed & Plezant. De muziek maakte ik met Suno.
En we ze'n der van de klas
En we drinken bier met emmerkes
Terwijl die arme schachten aan 't patatten jassen zijn
Vergeten wij den troep en zijn droevige dagen
En roepen allen tegelijk:
Smeerlappen, ge zijt ons kwijt!
Hier vind je de foto's in groot formaat, de clip "En we zijn er van de klas" en nog wat achtergrondinformatie.
Hier zullen op termijn alle afleveringen van 101 Familiefoto's te vinden zijn.
Reacties